آب معدنی و سنگ کلیه
آب معدنی و سنگ کلیه, نقش ترکیبات معدنی در انواع آبهای معدنی و تاثیری که ممکن است روی بیماری سنگ کلیه داشته باشند، از دیرباز مورد بحث و تحقیقات است. هرچند عوامل محیطی و ژنتیکی و نیز عادتهای غذایی مواردی هستند که در بیماری سنگ کلیه نقش دارند. اما همیشه توصیه میشود که نوشیدن آب به میزان کافی را نباید نادیده گرفت. مخصوصا افرادی که فعالیت بدنی شدید دارند یا در مناطقی با آب و هوای گرم زندگی میکنند باید مایعات بیشتری مصرف کنند. در غیر این صورت احتمال دارد که بدن دچار کمبود آب شود و به دنبال آن سنگهای کلیوی ایجاد شوند.
چگونگی تاثیر نوشیدن آب معدنی روی دفع سنگ کلیه
به طور طبیعی ذخایر مواد معدنی و نمکها در کلیهها جمع میشوند و کلیهها برای دفع املاح اضافی از طریق ادرار نیاز به آب کافی دارند. زمانی که بدن دچار کمبود آب باشد، حجم ادرار پایین میآید و ادرار غلیظ میشود و در نتیجهی رسوب این املاح، کریستالهایی شکل میگیرند که همان سنگهای کلیوی نام دارند. کریستالها از اجزایی مانند اگزالات کلسیم، فسفات کلسیم، کربنات کلسیم، منیزیم آمونیوم فسفات، اسید اوریک و سیستئین تشکیل میشوند. پس متقابلا، با افزایش مصرف آب و مایعات میزان نمک در ادرار کاهش یافته و ادرار رقیق میشود و احتمال مبتلا شدن به این بیماری نیز پایین میآید.
علائم بیماری سنگ کلیه
- درد در ناحیه کمر، شکم یا پهلو
- درد یا سوزش هنگام ادرار
- فوریت ادراری
- حضور خون در ادرار
- ادرار ابری و بوی غیرطبیعی و نامطلوب ادرار
- تب و لرز
- بند آمدن ادرار
- حالت تهوع
امروزه پزشکان و متخصصان تغذیه به مصرف روزانه 2 تا 3 لیتر آب و مایعات تاکید دارند. اما آیا مقدار آب مصرفی و کیفیت آب تاثیری در بیماری سنگ کلیه (KSD) دارد؟ آیا مصرف آبهای معدنی روی دفع سنگ کلیه نقش دارد؟
آب معدنی چیست؟
آب معدنی در واقع از مخازن و چشمههای زیرزمینی در طبیعت حاصل میشوند. ممکن است دارای املاح معدنی زیاد و نیز تعدادی از عناصر کمیاب باشند. نوع و مقدار مواد معدنی موجود در هر کدام از این منابع ممکن است متفاوت از دیگری باشد. در نتیجه فواید سلامتی آن و حتی طعم آنها با هم متفاوت است. آبهای معدنی که در بازار عرضه میشود باید تمام استانداردها را داشته باشد.
فواید آب معدنی روی سلامتی
- مصرف کافی کلسیم در سلامت استخوانها در تمام مراحل زندگی از اهمیت زیادی برخوردار است. آب معدنی منبع خوبی برای کلسیم است. علاوه بر کلسیم، وجود ترکیبات دیگری از جمله بیکربنات و منیزیم موجود در آب معدنی نیز به استحکام استخوانها کمک میکند.
- تحقیقات نشان داده است که ممکن است میزان ناکافی کلسیم و منیزیم در بدن با فشار خون بالا همراه باشد که یکی از عوامل خطر برای بیماریهای قلبی به حساب میآید.
- طی تحقیقات 4 هفتهای که روی 70 بزرگسال با فشار خون بالا انجام شد. متوجه شدند که نوشیدن حداقل یک لیتر آب معدنی طبیعی در روز میزان فشار خون را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد. اما نیاز به مطالعات بیشتری در این زمینه داریم.
- منیزیم موجود در آب همچنین در سلامت قلب موثر است.
- آب معدنی با میزان منیزیم بالا نیز ممکن است به جلوگیری و درمان یبوست کمک کند.
خوب همانطور که در بالاتر گفتیم، همیشه پزشکان روی مصرف بالای مایعات و مخصوصا آب تاکید دارند. اما آیا میزان سختی آب روی بیماران سنگ کلیه تاثیر دارد؟ ممکن است مصرف زیاد و مکرر آب با سختی بالا دلیل مبتلا شدن افراد به این بیماری باشد؟
سختی و نرمی آب به چه معناست؟
محتوای مواد معدنی و ترکیبات الکترولیتی آب لولهکشی هر منطقه جغرافیایی متفاوت است. سختی آب با غلظت کاتیونهای چندعاملی که عمدتاﹰ کلسیم و منیزیم هستند تعیین میشود. میزان کلسیم کربنات موجود در آب سخت به مراتب از آب نرم بیشتر است. آب مناطقی با زمینهای گچی و آهکی سختی بالایی دارد. میزان کلسیم کربنات موجود در آب نرم باید پایینتر از 60 میلیگرم در هر لیتر باشد و اگر میزان کلسیم کربنات موجود در آب بالاتر از 180 میلیگرم در هر لیتر باشد، آب سخت بهشمار میآید. کلسیم کربنات در سیستم گوارش و در محیط اسیدی به دو بخش Ca2+ و CO32− تبدیل میشود که Ca2+ در دسترس قرار گرفته و در دریافت روزانه کلسیم موثر است.
طی مطالعات متوجه شدند که با افزایش مصرف آب معدنی سخت حاوی Ca2+ میزان کلسیم موجود در ادرار نیز افزایش مییابد. اما در نهایت نتیجه گرفتند که سختی آب از نظر تشکیل سنگ کلیه یک نگرانی جزئی است. علاوه بر نوشیدنی ناکافی آب، شرایط خاص بدنی مثل کمکاری تیروئید افراد را مستعد بیماری سنگ کلیه میکند. این به این معنا نیست که افراد مستعد بیماری سنگ کلیه کاملا از مصرف کلسیم خودداری کنند چراکه مطالعات زیادی نشان دادهاند که محدودکردن مصرف کلسیم نیز حتی منجر به تشکیل سنگ کلیه خواهد شد.
